Sabah saat 9:00. Hava açık ve güneşliydi. Kaşgar Eski Şehri’nin kapı açma törenini bekleyen yerli ve yabancı turistler, kapı önünde sıra oluşturarak toplandı.

Kaşgar Eski Şehri, Çin’in Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi’nin güneyindeki Kaşgar şehrinin merkezinde yer alır. Yirmiden fazla sokaktan oluşan şehirde okullar, çarşılar, el sanatları atölyeleri ve geleneksel konutlar bulunuyor. Eski şehirdeki binaların çoğu "ahşap karkas" sistemle inşa edilmiştir. Birçok geleneksel konutun yüz yılı aşkın bir tarihi vardır. Burası aynı zamanda Çin’de en iyi korunmuş labirent tarzı mahallerin bulunduğu şehirdir. Aynı isimli çok satan kitaptan uyarlanan “UçurtmaAvcısı” filmi de burada çekilmiştir.

Kapı açma töreni başladı. Törende, Han Hanedanı imparatorundan Batı Bölgeleri’ne gönderilen elçi Zhang Qian, kalemini bırakıp orduya katılan Ban Chao, On İki Makam’ı derleyip düzenleyen Amannisa Han gibi tarihi şahsiyetler “zamanda yolculuk” yaparak Kaşgar Eski Şehri kapısı önünde dünyanın dört bir yanından gelen misafirleri karşıladılar. Renkli danslar ve uçuşan giysiler eşliğinde gerçekleşen coşkulu gösteri bittikten sonra turistler Kaşgar Eski Şehri'ni gezmeye başladılar.

Kaşgar Eski Şehri’nin Kapı Açma Töreni  

Xinjiang’a seyahat edenler “Kuzey Xinjiang’ın manzaraları, Güney Xinjiang’ın ise kültürel atmosferi görülür” sözünü sık sık duyarlar. Söz konusu bu kültürel atmosfer, Kaşgar Eski Şehri’nde en yoğun yansımasını bulmaktadır. Bin yıllık İpek Yolu üzerinde önemli bir merkez olan Kaşgar, 2000 yılı aşkın bir tarihe sahiptir. Binlerce yıl boyunca Doğu ile Batı kültürleri burada buluşmuştur. “Yaşayan eski şehir” olarak bilinen Kaşgar Eski Şehri, yerel halkın mimari, demircilik, resim sanatları, ahşap oymacılığı ve ipek dokumacılığı gibi alanlardaki geleneksel bilgisini büyük ölçüde koruyor; aynı zamanda Xinjiang’ın güneyindeki etnik grupların yaşam tarzının da somut bir yansımasıdır.

Turistler Kaşgar Eski Şehri Turizm Bölgesinde geziyor

Yerel halkın modern yaşam ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 2010 yılında Kaşgar Eski Şehri yenileme projesi resmen başlatıldı. “Noktaları birbirine bağlama, hatları bütünleştirme ve bütünsel şekilde ilerletme” ilkesi doğrultusunda, farklı özelliklere sahip fonksiyonel bölgeler vurgulanırken; “her ev için özel tasarım” ve “eski hâlini koruyarak onarım” gibi somut çözümler uygulandı. Kaşgar Eski Şehri’nin yenileme ve iyileştirme çalışmaları sırasında, sakinlerin istekleri en yüksek düzeyde dikkate alınmış, eski şehrin orijinal görünümü muhafaza edilmiştir. Ayrıca binaların iç kısımlarında gerçekleştirilen güçlendirme çalışmaları, eski şehir sakinlerinin modern yaşam koşullarına kavuşması için gerekli altyapıyı oluşturmuştur. 

Kaşgar Eski Şehri’nde esnaflık yapan Selametgül Kari, “Çocukken çarşıdan odun alıp ısınmak için yakardık, dumanı gözlerimi yaşartırdı” diyerek, çocukluk dönemindeki yaşam koşullarını anımsarken, o günlerin artık çok geride kaldığını hissediyor.

Yenileme ve iyileştirme sonrasında Kaşgar Eski Şehri’ndeki evlerin depreme dayanıklılığı büyük ölçüde artırılmış, su‑kanalizasyon bağlantıları yapılmış ve merkezi ısıtma sistemi getirilmiştir. Selametgül evini, dans‑ve müzik gösterisi, yemek servisi ve konuk ağırlama hizmetlerini bir arada sunan “Gül’ün Evi” adlı bir pansiyon hâline getirmiş. Bugün bu mekân, ünlü bir fotoğraf noktası haline gelmiş ve bu yıl mayıs ayında bir şubesinin de açılışı yapılmış.

Kaşgar Eski Şehri Turizm Bölgesinde turistler, “Gül’ün Evi” adlı konuk evinde sanatsal gösterisi izliyor

Kaşgar Eski Şehri’ni gezerken çeşitli çarşıları dolaşmak bile yarım gününüzü alır. Kuzu şiş, güveçte et, pilav, güvercin çorbası gibi Xinjiang’a özgü yöresel lezzetleri çok beğenen turistler Han Çarşısı’nda keyifle yemek yiyebilir. Yerel geleneksel yaşamı deneyimlemek isteyen ziyaretçiler için Şapka Çarşısı, Kıtman Çarşısı, Ahşap Eşyalar Çarşısı, Saksı Çarşısı mutlaka görülmesi gereken yerler arasındadır. Eski şehirde ayrıca çok sayıda kafe, küçük bar, kitapçı ve kültür‑sanat mağazası gibi modern turistik‑kültürel işletmeler bulunur; burada gelenek ile çağdaşlık, tarih ile güncellik iç içe geçmiştir. Yerel özgün kıyafetler giyip özenli “Gül makyaj”ı yaparak güzel seyahat fotoğrafları çekmek de, yeni bir moda haline gelmiştir.

Kaşgar Eski Şehri Turizm Bölgesi’nde turistler seyahat fotoğrafçılığı deneyimi yaşıyor

Bu yıl 1 Mayıs’ta Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi Kaşgar Eski Şehri Koruma Yönetmeliği yürürlüğe girdi. Kaşgar Eski Şehri için özel olarak hazırlanan bu yönetmelik, planlama, koruma, miras aktarımı ve kullanımı alanlarında Çin'deki etnik grupların seçkin tarihi kültürünü korumak ve Kaşgar Eski Şehri’nin canlı yaşam atmosferini sürdürmek için hukuki güvence sağlamaktadır.

Günümüzde Kaşgar Eski Şehri, farklı etnik grupların yaşam tarzları, dil, gelenek‑görenek ve kültür‑sanat alanlarında birbirini etkilediği, etkileşim içinde olduğu, kaynaştığı canlı bir topluluk örneğidir. Bin yıllık eski şehir bugün de canlı ve dinamik yapısını koruyor ve dünyanın dört bir yanından gelen ziyaretçileri keşfe çıkmaya bekliyor.